Hoe kiest een app wat jij ziet? (les 2): Onderzoeken: spot de denkfout
Project basisonderwijs · Digitale geletterdheid · 45–60 min · 7 dia's
Een project over algoritmes. Kinderen ontdekken waarom een app hun steeds bepaalde filmpjes laat zien, en waarom apps willen dat je blijft kijken. Past bij digitale geletterdheid. Les 2 van 3, voor groep 6-8.
Dit project bestaat uit 3 lessen:
- Les 1: Verwonderen en onderzoeksvraag
- Les 2: Onderzoeken: spot de denkfout
- Les 3: Conclusie, presenteren en terugblikken
De dia's van deze les
1. Lesdoel en succescriteria: Les 2: we onderzoeken apps
Vandaag zoeken we uit waarom een app ons bepaalde dingen laat zien.
- Ik kan uitleggen waarom een app wil dat ik blijf kijken
- Ik kan een denkfout over apps aanwijzen
- Ik kan opschrijven wat ik ontdekte en waar ik het vond
Voor de docent: Laat de onderzoeksvragen van les 1 zien. Elk groepje zoekt vandaag informatie voor de eigen vraag.
2. Open vraag: Wat weten we al?
Wat is een algoritme ook alweer? Leg het in één zin uit.
Voor de docent: Korte terugblik. Lees een paar uitleggen voor: welke is het duidelijkst, en waarom?
3. Uitleg: De app wil dat je blijft kijken
Veel apps verdienen geld met reclame. Hoe langer jij kijkt, hoe meer reclame je ziet. Daarom laat de app je vooral dingen zien waar jij lang naar blijft kijken.
Voor de docent: Vraag: 'Merk je dat weleens, dat je langer kijkt dan je wilde?' Geen schuld, wel bewustzijn: de app is zo gemaakt.
4. Spot de denkfout: Spot de denkfout
Noor zegt: 'Ik zie op mijn app alleen maar filmpjes over katten. Dus iedereen vindt katten het leukst!' Wat is de denkfout?
- De app laat Noor zien wat zíj leuk vindt; anderen zien iets anders
- Katten zijn echt het leukst
- Noor moet een andere app nemen
Voor de docent: De denkfout: Wat jij op je scherm ziet, is gekozen voor jou. Het zegt niet wat andere mensen leuk vinden. Dit is een filterbubbel: je denkt dat jouw scherm de hele wereld laat zien. Vraag: 'Wat zou iemand anders op haar scherm zien?'
5. Meerkeuzevraag: Klopt het?
Wat gebeurt er meestal als je veel filmpjes over één onderwerp kijkt?
- Je krijgt er nog meer van te zien
- De app stopt met dat onderwerp
- Er verandert niets
Voor de docent: De denkfout: Het algoritme leert van wat je kijkt. Kijk je veel over één onderwerp, dan krijg je daar meer van. De scharniervraag van deze les. Twijfelen veel kinderen, geef dan verlengde instructie aan de instructietafel: laat op het digibord zien hoe 'aanbevolen' verandert na een paar klikken.
6. Open vraag: Onderzoek het
Zoek met je groepje informatie voor jullie onderzoeksvraag, in een informatieboek of op een kindernieuwssite. Schrijf op wat je ontdekte en waar je het vond.
Voor de docent: Laat kinderen niet inloggen op hun eigen accounts. Wil je laten zien hoe aanbevelingen werken, doe dat dan op het digibord met een schoolaccount. Hulp: geef een lijst met betrouwbare bronnen. Verrijking: vergelijk twee bronnen.
7. Schaalvraag: Hoe goed lukte het onderzoeken?
Hoe goed lukte het jullie om informatie te vinden? 1 = nog niet, 10 = heel goed.
Voor de docent: Groepjes met een lage score krijgen aan het begin van les 3 extra zoektijd en hulp.
Gebruik deze les gratis in denkprikkel — leerlingen doen mee met een lescode, zonder account.