Tienmaal verdunnen: eindvolume of toegevoegd water?
Voorbeeldles · Scheikunde · 35 min · 8 dia's
Een verdunning berekenen met behoud van opgeloste stof.
De dia's van deze les
1. Lesdoel en succescriteria: Tienmaal verdunnen: eindvolume of toegevoegd water?
Een verdunning berekenen met behoud van opgeloste stof.
- Ik kan een verdunning berekenen met behoud van opgeloste stof.
- Ik kan mijn antwoord met gegevens en een navolgbare redenering onderbouwen.
- Ik kan een fout of aanname herkennen en mijn uitleg herzien.
Voor de docent: Zelfgeschreven Nederlandstalig oefenmateriaal. Richtniveau en 35 minuten zijn didactische inschattingen, geen gevalideerde leerresultaten of curriculumcertificering. Bekijk inhoud en antwoordmodel voor je klas. De casussen en oefenmetingen zijn fictief of expliciete modellen. Maak een eigen lesvariant: Ontwerp een eigen, inhoudelijk andere bovenbouwles voor de aangegeven doelgroep bij Tienmaal verdunnen: eindvolume of toegevoegd water?. Behoud het leerdoel, vermeld aannames en fictieve oefengegevens, reken het antwoordmodel onafhankelijk na en voeg steun, transfer en een meetbare eindcheck toe.
2. Uitleg: Onderzoekkaart
Zelfgeschreven fictieve oefencasus of expliciet rekenmodel. Fictief oplossingsmodel: neem 20,0 mL van een oplossing met concentratie 0,500 mol/L en vul aan tot 200,0 mL eindvolume. Er gaat geen opgeloste stof verloren en er treedt geen reactie op. Gebruik c₁V₁=c₂V₂; beide volumes moeten dezelfde eenheid hebben.
Voor de docent: Lees samen de casus. Laat leerlingen scheiden wat gegeven is en wat zij zelf aannemen. De onderzoekkaart wordt ook bij de opdrachten herhaald zodat leerlingen de gegevens kunnen teruglezen.
3. Meerkeuzevraag: Kies en controleer
Welke concentratie ontstaat? Gegevens bij deze opdracht Zelfgeschreven fictieve oefencasus of expliciet rekenmodel. Fictief oplossingsmodel: neem 20,0 mL van een oplossing met concentratie 0,500 mol/L en vul aan tot 200,0 mL eindvolume. Er gaat geen opgeloste stof verloren en er treedt geen reactie op. Gebruik c₁V₁=c₂V₂; beide volumes moeten dezelfde eenheid hebben.
- 0,0500 mol/L
- 0,500 mol/L
- 5,00 mol/L
- 0,0455 mol/L
Voor de docent: 0,500×20,0/200,0=0,0500 mol/L. Het volume wordt tienmaal zo groot. Beoordeel formatief: klopt de inhoud binnen de gegeven casus, worden relevante gegevens gebruikt en is de redenering navolgbaar? Geef feedback op één volgende denkstap. Beloon geen snelheid. Bij meerdere verdedigbare antwoorden telt de onderbouwing; beoordeel geen persoonlijke mening. Vragen om door te vragen: welk gegeven steunt je antwoord? Wat zou je conclusie veranderen?
4. Open vraag: Waarom past jouw keuze?
Onderbouw je keuze met minstens één gegeven. Leg ook uit waarom één andere keuze niet past. Gegevens bij deze opdracht Zelfgeschreven fictieve oefencasus of expliciet rekenmodel. Fictief oplossingsmodel: neem 20,0 mL van een oplossing met concentratie 0,500 mol/L en vul aan tot 200,0 mL eindvolume. Er gaat geen opgeloste stof verloren en er treedt geen reactie op. Gebruik c₁V₁=c₂V₂; beide volumes moeten dezelfde eenheid hebben.
Voor de docent: 0,500×20,0/200,0=0,0500 mol/L. Het volume wordt tienmaal zo groot. Beoordeel formatief: klopt de inhoud binnen de gegeven casus, worden relevante gegevens gebruikt en is de redenering navolgbaar? Geef feedback op één volgende denkstap. Beloon geen snelheid. Bij meerdere verdedigbare antwoorden telt de onderbouwing; beoordeel geen persoonlijke mening. Vragen om door te vragen: welk gegeven steunt je antwoord? Wat zou je conclusie veranderen?
5. Open vraag: Pas toe en onderbouw
Bereken de hoeveelheid opgeloste stof vóór en na verdunnen. Gegevens bij deze opdracht Zelfgeschreven fictieve oefencasus of expliciet rekenmodel. Fictief oplossingsmodel: neem 20,0 mL van een oplossing met concentratie 0,500 mol/L en vul aan tot 200,0 mL eindvolume. Er gaat geen opgeloste stof verloren en er treedt geen reactie op. Gebruik c₁V₁=c₂V₂; beide volumes moeten dezelfde eenheid hebben.
Voor de docent: Vooraf 0,500×0,0200=0,0100 mol. Achteraf 0,0500×0,2000=0,0100 mol; de hoeveelheid blijft gelijk. Beoordeel formatief: klopt de inhoud binnen de gegeven casus, worden relevante gegevens gebruikt en is de redenering navolgbaar? Geef feedback op één volgende denkstap. Beloon geen snelheid. Bij meerdere verdedigbare antwoorden telt de onderbouwing; beoordeel geen persoonlijke mening. Vragen om door te vragen: welk gegeven steunt je antwoord? Wat zou je conclusie veranderen?
6. Spot de denkfout: Onderzoek een fictieve AI-redenering
Een fictieve AI zegt: 'Aanvullen tot 200 mL betekent 200 mL water toevoegen.' Wat is het probleem? Gegevens bij deze opdracht Zelfgeschreven fictieve oefencasus of expliciet rekenmodel. Fictief oplossingsmodel: neem 20,0 mL van een oplossing met concentratie 0,500 mol/L en vul aan tot 200,0 mL eindvolume. Er gaat geen opgeloste stof verloren en er treedt geen reactie op. Gebruik c₁V₁=c₂V₂; beide volumes moeten dezelfde eenheid hebben.
- 200 mL is het eindvolume, niet het toe te voegen volume
- Bij verdunnen verdwijnt opgeloste stof
- Milliliter is geen volume-eenheid
- Een oplossing wordt altijd geconcentreerder
Voor de docent: De denkfout: Toevoegen van 200 mL water aan 20 mL oplossing is niet hetzelfde als aanvullen tot een eindvolume van 200 mL. Gebruik voor nauwkeurig werken het eindvolume. Toevoegen van 200 mL water aan 20 mL oplossing is niet hetzelfde als aanvullen tot een eindvolume van 200 mL. Gebruik voor nauwkeurig werken het eindvolume. Beoordeel formatief: klopt de inhoud binnen de gegeven casus, worden relevante gegevens gebruikt en is de redenering navolgbaar? Geef feedback op één volgende denkstap. Beloon geen snelheid. Bij meerdere verdedigbare antwoorden telt de onderbouwing; beoordeel geen persoonlijke mening. Vragen om door te vragen: welk gegeven steunt je antwoord? Wat zou je conclusie veranderen?
7. Open vraag: Denk verder: verander de situatie
Hoeveel van de oorspronkelijke oplossing is nodig voor 100,0 mL van 0,100 mol/L? Gegevens bij deze opdracht Zelfgeschreven fictieve oefencasus of expliciet rekenmodel. Fictief oplossingsmodel: neem 20,0 mL van een oplossing met concentratie 0,500 mol/L en vul aan tot 200,0 mL eindvolume. Er gaat geen opgeloste stof verloren en er treedt geen reactie op. Gebruik c₁V₁=c₂V₂; beide volumes moeten dezelfde eenheid hebben.
Voor de docent: V₁=c₂V₂/c₁=0,100×100,0/0,500=20,0 mL. Vul die portie aan tot 100,0 mL. Beoordeel formatief: klopt de inhoud binnen de gegeven casus, worden relevante gegevens gebruikt en is de redenering navolgbaar? Geef feedback op één volgende denkstap. Beloon geen snelheid. Bij meerdere verdedigbare antwoorden telt de onderbouwing; beoordeel geen persoonlijke mening. Vragen om door te vragen: welk gegeven steunt je antwoord? Wat zou je conclusie veranderen?
8. Open vraag: Terugblik: wat heb je herzien?
Schrijf één inzicht op en onderbouw het met een voorbeeld uit de les. Welke aanname of fout kun je nu beter herkennen? Welke vraag heb je nog?
Voor de docent: Zoek naar een vakspecifiek inzicht, een passend voorbeeld en een benoemde volgende vraag. Gebruik dit als exit ticket; zelfvertrouwen is geen vervanging voor inhoudelijk bewijs. Verder verdiepen voor de docent: https://www.slo.nl/sectoren/havo-vwo/scheikunde-havo-vwo/bovenbouw/
Gebruik deze les gratis in denkprikkel — leerlingen doen mee met een lescode, zonder account.