Nul fouten in de steekproef: wat beloof je de klant?
Voorbeeldles · Techniek en kwaliteitszorg · 15–25 min · 6 dia's
Een uitgewerkte, fictieve casus voor Mbo 3–4: Fictieve beroepssituatie: een magazijn ontvangt 1.000 onderdelen. Een medewerker controleert 50 onderdelen die boven in één doos liggen. Bij die 50 vindt de medewerker geen afwijki…
De dia's van deze les
1. Lesdoel en succescriteria: Een conclusie heeft bewijs nodig
We gebruiken een zelfgeschreven, fictieve casus. Onderzoek wat de bron wel en niet laat zien. Leg steeds uit waarom je iets denkt.
- Ik kan een uitspraak aan de bron toetsen
- Ik kan een redenering met bewijs verbeteren
Voor de docent: Voorbeeldles van Denkprikkel, circa 15 minuten. De organisatie is fictief. Lees vooraf de opdrachten en het antwoordmodel; pas woorden en ondersteuning aan jouw klas aan. De les is nog niet onafhankelijk door een vakdocent beoordeeld.
2. Uitleg: Bekijk de bron
Fictieve beroepssituatie: een magazijn ontvangt 1.000 onderdelen. Een medewerker controleert 50 onderdelen die boven in één doos liggen. Bij die 50 vindt de medewerker geen afwijking. De overige 950 zijn niet gecontroleerd. Het geldende kwaliteitsprotocol is niet in deze casus opgenomen.
Voor de docent: Laat leerlingen eerst zelf lezen, dan in tweetallen overleggen. Ondersteuning: laat gegevens markeren of teken de situatie. Maak onderscheid tussen een waarneming, een mening en een conclusie.
3. Meerkeuzevraag: Welke redenering past?
Welke formulering past in een zorgvuldige overdracht?
- Alle 1.000 onderdelen zijn gegarandeerd foutloos
- Bij de 50 gecontroleerde onderdelen is geen afwijking gevonden; de rest is niet gecontroleerd
- Er zitten zeker 950 fouten in de levering
Voor de docent: Laat eerst individueel kiezen en vraag daarna om een onderbouwing uit de bron. Antwoordmodel: De controle beschrijft alleen de onderzochte onderdelen. De selectie boven uit één doos kan bovendien afwijken van de rest. Ook een willekeurige steekproef met nul fouten garandeert geen volledig foutloze levering.
4. Spot de denkfout: Spot de AI-fout
Een verzonnen AI zegt: ‘Nul fouten bij deze 50 onderdelen bewijst dat de hele levering foutloos is.’ Welke stap is niet onderbouwd? Gebruik de bron om de redenering te verbeteren.
Voor de docent: De denkfout: De controle beschrijft alleen de onderzochte onderdelen. De selectie boven uit één doos kan bovendien afwijken van de rest. Ook een willekeurige steekproef met nul fouten garandeert geen volledig foutloze levering. Laat leerlingen het precieze probleem aanwijzen. Bespreek daarna expliciet de verbetering: de fout is opzettelijk in deze oefening opgenomen.
5. Open vraag: Onderzoek een stap verder
Formuleer wat je aan de klant kunt melden en wat je eerst met een leidinggevende uitzoekt. Hoe zou een beter gespreide steekproef eruitzien?
Voor de docent: Scheid waarneming en garantie. Controleer het lokale kwaliteitsprotocol en de vereiste beslisbevoegdheid. Spreid de selectie over de levering en registreer methode en omvang. Bedenk geen acceptatiegrens zonder protocol. Deze oefencasus vervangt geen vaknorm of veiligheidscontrole.
6. Open vraag: Jouw beter onderbouwde conclusie
Schrijf twee zinnen: ‘Uit de bron blijkt …’ en ‘We weten nog niet …’. Leg uit welke extra informatie jouw conclusie zou kunnen veranderen.
Voor de docent: Laat leerlingen hun eerste antwoord bijstellen. Geef feedback op bewijs en redenering, niet op snelheid. Scheid waarneming en garantie. Controleer het lokale kwaliteitsprotocol en de vereiste beslisbevoegdheid. Spreid de selectie over de levering en registreer methode en omvang. Bedenk geen acceptatiegrens zonder protocol. Deze oefencasus vervangt geen vaknorm of veiligheidscontrole.
Gebruik deze les gratis in denkprikkel — leerlingen doen mee met een lescode, zonder account.