Nepnieuws herkennen
Voorbeeldles · Mediawijsheid · 25–40 min · 5 dia's
Aan het einde van de les kun je drie signalen noemen om berichten te toetsen voordat je ze deelt. Een complete les voor vo / mbo.
De dia's van deze les
1. Lesdoel en succescriteria: Nepnieuws herkennen
Aan het einde van de les kun je drie signalen noemen om berichten te toetsen voordat je ze deelt.
- Ik kan drie controlesignalen noemen
- Ik kan een bericht kritisch toetsen voordat ik het deel
Voor de docent: Fase: orientatie (EDI). Vervolgvraag 1: 'Heb je weleens iets gedeeld dat achteraf niet klopte?' Vervolgvraag 2: 'Waarom delen we soms te snel?'
2. Uitleg: Drie controlesignalen
Controleer altijd: (1) de bron — wie maakt dit bericht en waarom? (2) de datum — is het actueel of oud nieuws? (3) meerdere bronnen — staat het ook bij een betrouwbaar medium?
Voor de docent: Fase: instructie. Vervolgvraag 1: 'Welke van de drie controleer jij het liefst?' Vervolgvraag 2: 'Wat doet emotie met je oordeel?'
3. Meerkeuzevraag: Echt of nep?
Je ziet een schreeuwend bericht: 'BREAKING: scholen dicht door watertekort!' met alleen een anonieme afbeelding en geen bronvermelding. Wat doe je?
- Direct delen om anderen te waarschuwen
- Eerst checken bij een betrouwbare nieuwsbron
- Alleen delen als vrienden het ook delen
- Reageren met boosheid
Voor de docent: Fase: verwerking. Bespreek hoe emotie (angst) je klikgedrag stuurt. Vervolgvraag 1: 'Waarom gebruikt nepnieuws vaak hoofdletters en angst?' Vervolgvraag 2: 'Hoe vind je snel uit of het klopt?'
4. Open vraag: Check het bericht
Zoek (samen) uit of het voorbeeldbericht klopt: welke bronnen zou je raadplegen en wat verwacht je te vinden?
Voor de docent: Fase: verwerking. Laat leerlingen een echte zoekactie doen als dat kan. Vervolgvraag 1: 'Welke bron vertrouwde je?' Vervolgvraag 2: 'Wat deed dat met je eerste inschatting?'
5. Open vraag: Jouw vuistregel
Formuleer jouw persoonlijke vuistregel voor het delen van berichten.
Voor de docent: Fase: afsluiting. Verzamel de vuistregels en hang ze op in de klas. Vervolgvraag 1: 'Waarom is deze regel voor jou belangrijk?' Vervolgvraag 2: 'Hoe houd je jezelf eraan?'
Gebruik deze les gratis in denkprikkel — leerlingen doen mee met een lescode, zonder account.