Het gemiddelde liegt

Startopdracht · Wiskunde · 8 min · 2 dia's

Statistisch denken: waarom één getal een hele wereld kan verbergen.

De dia's van deze les

1. Spot de denkfout: Reken maar na
In een straat wonen 9 gezinnen met een jaarinkomen van €40.000. De tiende buurman is miljardair. 'Het gemiddelde inkomen van onze straat is ruim 100 miljoen — we zijn allemaal superrijk!' Wat is er mis met deze redenering?
- De rekensom is fout
- Eén extreme waarde (uitbijter) trekt het gemiddelde zover op dat het niets meer zegt over de gewone gezinnen
- Miljardairs mogen niet meetellen
- Het gemiddelde mag je nooit gebruiken
Voor de docent: De denkfout: Een uitbijter (hier: de miljardair) maakt het gemiddelde onbruikbaar als beschrijving van 'de straat'. De mediaan (€40.000) vertelt hier een eerlijker verhaal. Vraag door: 'Wanneer is het gemiddelde wél een goede maat?' en 'Zoek een voorbeeld uit het nieuws waar het gemiddelde wordt gebruikt om te overdrijven.'
2. Open vraag: Kies je maat
Bedenk zelf een situatie waarin iemand het gemiddelde gebruikt om een verkeerd beeld te geven (reclame, nieuws, politiek). Welke maat zou eerlijker zijn?
Voor de docent: Vraag door: 'Wat maakt een statistiek 'eerlijk' — de keuze van het getal of de context?' en 'Hoe check je in één oogopslag of een gemiddelde misleidt?'

Gebruik deze les gratis in denkprikkel — leerlingen doen mee met een lescode, zonder account.