Een producttekst die meer belooft dan de bron
Voorbeeldles · Zakelijke communicatie en AI-geletterdheid · 15–25 min · 6 dia's
Een uitgewerkte, fictieve casus voor Mbo 3–4: Verzonnen productinformatie: een bureaulamp heeft een timer, drie lichtstanden en twee jaar fabrieksgarantie. Er staan geen meetgegevens over energiegebruik of productiviteit bij. …
De dia's van deze les
1. Lesdoel en succescriteria: Een conclusie heeft bewijs nodig
We gebruiken een zelfgeschreven, fictieve casus. Onderzoek wat de bron wel en niet laat zien. Leg steeds uit waarom je iets denkt.
- Ik kan een uitspraak aan de bron toetsen
- Ik kan een redenering met bewijs verbeteren
Voor de docent: Voorbeeldles van Denkprikkel, circa 15 minuten. De organisatie is fictief. Lees vooraf de opdrachten en het antwoordmodel; pas woorden en ondersteuning aan jouw klas aan. De les is nog niet onafhankelijk door een vakdocent beoordeeld.
2. Uitleg: Bekijk de bron
Verzonnen productinformatie: een bureaulamp heeft een timer, drie lichtstanden en twee jaar fabrieksgarantie. Er staan geen meetgegevens over energiegebruik of productiviteit bij. Een AI schrijft voor een webshop: ‘Deze lamp bespaart gegarandeerd 30% energie en maakt je tweemaal zo productief.’
Voor de docent: Laat leerlingen eerst zelf lezen, dan in tweetallen overleggen. Ondersteuning: laat gegevens markeren of teken de situatie. Maak onderscheid tussen een waarneming, een mening en een conclusie.
3. Meerkeuzevraag: Welke redenering past?
Welke werkwijze past bij zorgvuldig klantadvies?
- De percentages publiceren omdat de AI ze nauwkeurig opschrijft
- Alleen onderbouwde kenmerken gebruiken en bewijs vragen voor extra claims
- De garantie veranderen naar levenslang om de tekst aantrekkelijker te maken
Voor de docent: Laat eerst individueel kiezen en vraag daarna om een onderbouwing uit de bron. Antwoordmodel: De precisie van een getal bewijst niets. De opgegeven bron bevat geen onderzoek dat de besparing of productiviteitsclaim ondersteunt. Een AI kan informatie toevoegen die niet uit de productinformatie volgt.
4. Spot de denkfout: Spot de AI-fout
Een verzonnen AI zegt: ‘De genoemde percentages mogen in de advertentie, want een precies getal is vanzelf een betrouwbare onderbouwing.’ Welke stap is niet onderbouwd? Gebruik de bron om de redenering te verbeteren.
Voor de docent: De denkfout: De precisie van een getal bewijst niets. De opgegeven bron bevat geen onderzoek dat de besparing of productiviteitsclaim ondersteunt. Een AI kan informatie toevoegen die niet uit de productinformatie volgt. Laat leerlingen het precieze probleem aanwijzen. Bespreek daarna expliciet de verbetering: de fout is opzettelijk in deze oefening opgenomen.
5. Open vraag: Onderzoek een stap verder
Schrijf een korte producttekst die je wel kunt onderbouwen. Welke twee vragen stuur je aan de leverancier voordat je een besparingsclaim gebruikt?
Voor de docent: Noem de timer, lichtstanden en opgegeven garantie zonder deze uit te breiden. Vraag waarmee is vergeleken, onder welke omstandigheden en met welke meting de claim is onderzocht. Benoem ontbrekend bewijs en pas de werkwijze aan het eigen bedrijfsprotocol aan; dit is geen juridisch oordeel over een echt product.
6. Open vraag: Jouw beter onderbouwde conclusie
Schrijf twee zinnen: ‘Uit de bron blijkt …’ en ‘We weten nog niet …’. Leg uit welke extra informatie jouw conclusie zou kunnen veranderen.
Voor de docent: Laat leerlingen hun eerste antwoord bijstellen. Geef feedback op bewijs en redenering, niet op snelheid. Noem de timer, lichtstanden en opgegeven garantie zonder deze uit te breiden. Vraag waarmee is vergeleken, onder welke omstandigheden en met welke meting de claim is onderzocht. Benoem ontbrekend bewijs en pas de werkwijze aan het eigen bedrijfsprotocol aan; dit is geen juridisch oordeel over een echt product.
Gebruik deze les gratis in denkprikkel — leerlingen doen mee met een lescode, zonder account.