Alle lessen

Drogredeneringen ontmaskeren

Voorbeeldles · Kritisch denken · 25–40 min · 5 dia's

Aan het einde van de les kun je drie veelvoorkomende drogredeneringen herkennen en uitleggen waarom ze niet kloppen. Een complete les voor vo onderbouw / mbo.

De dia's van deze les

  1. 1. Lesdoel en succescriteria: Drogredeneringen ontmaskeren

    Aan het einde van de les kun je drie veelvoorkomende drogredeneringen herkennen en uitleggen waarom ze niet kloppen.

    • Ik kan een drogreden benoemen
    • Ik kan uitleggen waarom de redenering niet klopt
    • Ik kan zelf een drogreden verzinnen

    Voor de docent: Fase: orientatie (EDI). Vervolgvraag 1: 'Wanneer heb je laatst een overtuigend argument gehoord?' Vervolgvraag 2: 'Klinkt iets overtuigend altijd waar?'

  2. 2. Spot de denkfout: 'Iedereen vindt het toch zo?'

    Een advertentie beweert: 'Dit is veruit het populairste merk van Nederland, dus dit moet je kopen.'

    Voor de docent: De denkfout: Dit is de drogreden ad populum: iets is niet waar of goed omdat veel mensen het vinden of doen. Populariteit zegt niets over de kwaliteit van een argument. Fase: verwerking. Laat leerlingen eerst zoeken naar de denkfout voordat je de uitleg deelt. Vervolgvraag 1: 'Wat zegt populariteit over kwaliteit?' Vervolgvraag 2: 'Geef een voorbeeld van iets populairs dat niet goed is.'

  3. 3. Spot de denkfout: 'Jij mag niet meepraten'

    Tijdens een discussie over afval scheiden zegt iemand: 'Jij gooit zelf ook wel eens afval op de grond, dus jouw mening over scheiden telt niet.'

    Voor de docent: De denkfout: Dit is een persoonlijke aanval (ad hominem): de persoon wordt aangevallen in plaats van het argument. Ook iemand die zelf fouten maakt kan een geldig punt hebben. Fase: verwerking. Vervolgvraag 1: 'Klopt de beschuldiging? En maakt dat de mening onwaar?' Vervolgvraag 2: 'Hoe kun je wél op de inhoud reageren?'

  4. 4. Spot de denkfout: 'Als we nu niets doen...'

    Een politicus zegt: 'Als we nu niet meteen een avondklok invoeren, ligt over een maand het hele zorgsysteem plat.'

    Voor de docent: De denkfout: Dit is het hellend-vlak-argument: van één maatregel wordt zonder bewijs een extreme keten van gevolgen afgeleid. De tussenstappen worden niet onderbouwd. Fase: verwerking. Vervolgvraag 1: 'Welke stappen zitten er tussen nu en het rampscenario?' Vervolgvraag 2: 'Wanneer is een voorspelling wel redelijk?'

  5. 5. Open vraag: Bedenk zelf een drogreden

    Verzin een zin die klinkt als een sterk argument maar een drogreden bevat. Schrijf ook op welke het is.

    Voor de docent: Fase: afsluiting. Laat enkele leerlingen hun voorbeeld voorlezen; de klas raden welke drogreden het is. Vervolgvraag 1: 'Wat maakte jouw voorbeeld overtuigend?' Vervolgvraag 2: 'Hoe repareer je het argument?'

Gebruik deze les gratis in denkprikkel — leerlingen doen mee met een lescode, zonder account.