Alle lessen

De bron van de bron

Startopdracht · Alle vakken · 7 min · 3 dia's

HBO/uni: citaten en secundaire bronnen — wie zegt het écht?

De dia's van deze les

1. 1. Open vraag: Het doorvertelde onderzoek

   Je leest: 'Onderzoek toont aan dat...' in een blog die een krant citeert die een persbericht samenvat. Wat moet je doen voordat je deze claim in je eigen werk gebruikt?

   Voor de docent: Vraag door: 'Sterke antwoorden gaan op zoek naar de primaire bron: het originele onderzoek, met methode en marges.' en 'Wat verandert er meestal in elke stap van doorvertellen — en waarom?'

2. 2. Spot de denkfout: Verdraaid of verplaatst?

   Het persbericht zegt: 'Koffie verhoogt de kans op X met 50%.' Het onderzoek zelf: van 2 naar 3 gevallen per 10.000. Wat is er gebeurd in de vertaling?

   • Niets — 50% is 50%
   • Relatieve en absolute risico's zijn door elkaar gehaald: 50% klinkt groot, maar absoluut gaat het om één extra geval per 10.000 — context maakt de claim eerlijk
   • Het onderzoek klopt niet
   • Je mag relatieve risico's nooit noemen

   Voor de docent: De denkfout: Relatieve cijfers zonder absolute basis zijn een klassieke misleidende vorm van presenteren: ze klinken indrukwekkender dan de werkelijke omvang. Vraag door: 'Hoe herken je dit eerder in nieuwsberichten?' en 'Wanneer is een relatief cijfer wél de juiste keuze?'

3. 3. Open vraag: Jouw bronnenpaspoort

   Noteer voor jouw huidige onderzoeksopdracht: wat is jouw primaire bron — en hoe check je of hij zegt wat jouw secundaire bron beweert?

   Voor de docent: Vraag door: 'Wat doe je als de primaire bron niet te vinden is?' en 'Wanneer is een secundaire bron acceptabel?'

Gebruik deze les gratis in denkprikkel — leerlingen doen mee met een lescode, zonder account.