Bereik is nog geen maatschappelijk effect
Voorbeeldles · Bestuurskunde en beleidsevaluatie · 15–25 min · 6 dia's
Een uitgewerkte, fictieve casus voor Hbo bachelor: Fictieve projectoffertes: buurtplan A kost €2.000 en bereikt volgens de offerte 1.000 mensen met flyers. Plan B kost €6.000 en betrekt 100 mensen in wijkgesprekken. Er zijn nog gee…
De dia's van deze les
1. Lesdoel en succescriteria: Een conclusie heeft bewijs nodig
We gebruiken een zelfgeschreven, fictieve casus. Onderzoek wat de bron wel en niet laat zien. Leg steeds uit waarom je iets denkt.
- Ik kan een uitspraak aan de bron toetsen
- Ik kan een redenering met bewijs verbeteren
Voor de docent: Voorbeeldles van Denkprikkel, circa 15 minuten. De organisatie is fictief. Lees vooraf de opdrachten en het antwoordmodel; pas woorden en ondersteuning aan jouw klas aan. De les is nog niet onafhankelijk door een vakdocent beoordeeld.
2. Uitleg: Bekijk de bron
Fictieve projectoffertes: buurtplan A kost €2.000 en bereikt volgens de offerte 1.000 mensen met flyers. Plan B kost €6.000 en betrekt 100 mensen in wijkgesprekken. Er zijn nog geen vergelijkbare gegevens over deelname aan buurtactiviteiten, ervaren invloed of langdurige resultaten.
Voor de docent: Laat leerlingen eerst zelf lezen, dan in tweetallen overleggen. Ondersteuning: laat gegevens markeren of teken de situatie. Maak onderscheid tussen een waarneming, een mening en een conclusie.
3. Meerkeuzevraag: Welke redenering past?
Wat kun je wel uit de offertes berekenen?
- A begroot €2 per bereikte persoon en B €60 per deelnemer; dat vergelijkt nog geen gelijkwaardige effecten
- A levert bewezen dertig keer meer maatschappelijke waarde op
- B heeft geen waarde omdat het minder mensen bereikt
Voor de docent: Laat eerst individueel kiezen en vraag daarna om een onderbouwing uit de bron. Antwoordmodel: Een flyercontact en een wijkgesprek zijn verschillende activiteiten. Begroot bereik is bovendien geen gemeten effect. Zonder gedeelde doelen en resultaatmaten volgt maatschappelijke waarde niet uit kosten per contact alleen.
4. Spot de denkfout: Spot de AI-fout
Een verzonnen AI zegt: ‘De laagste begrote kosten per contact bewijzen het grootste maatschappelijke effect.’ Welke stap is niet onderbouwd? Gebruik de bron om de redenering te verbeteren.
Voor de docent: De denkfout: Een flyercontact en een wijkgesprek zijn verschillende activiteiten. Begroot bereik is bovendien geen gemeten effect. Zonder gedeelde doelen en resultaatmaten volgt maatschappelijke waarde niet uit kosten per contact alleen. Laat leerlingen het precieze probleem aanwijzen. Bespreek daarna expliciet de verbetering: de fout is opzettelijk in deze oefening opgenomen.
5. Open vraag: Onderzoek een stap verder
Stel twee resultaatcriteria en een evaluatieaanpak voor. Hoe neem je de stem van minder makkelijk bereikbare bewoners mee in je advies?
Voor de docent: Maak onderscheid tussen input, activiteit, bereik en uitkomst. Definieer een concreet doel en een passende begin- en vervolgmeting; benoem selectiebias en mogelijke andere verklaringen. Een goed advies kan verschillende plannen verkiezen, mits aannames en afwegingen expliciet zijn.
6. Open vraag: Jouw beter onderbouwde conclusie
Schrijf twee zinnen: ‘Uit de bron blijkt …’ en ‘We weten nog niet …’. Leg uit welke extra informatie jouw conclusie zou kunnen veranderen.
Voor de docent: Laat leerlingen hun eerste antwoord bijstellen. Geef feedback op bewijs en redenering, niet op snelheid. Maak onderscheid tussen input, activiteit, bereik en uitkomst. Definieer een concreet doel en een passende begin- en vervolgmeting; benoem selectiebias en mogelijke andere verklaringen. Een goed advies kan verschillende plannen verkiezen, mits aannames en afwegingen expliciet zijn.
Gebruik deze les gratis in denkprikkel — leerlingen doen mee met een lescode, zonder account.